Atopowe zapalenie skóry - jakie leki stosuje lekarz
Leki na atopowe zapalenie skóry wyciszają zapalenie i świąd. Lekarz dobiera je do nasilenia choroby, wieku i miejsca zmian oraz ustala terminy kontroli.
W skrócie
- Preparaty miejscowe i ogólne mają różne wskazania.
- Każdy lek może powodować działania niepożądane.
- Aktualne wytyczne obejmują terapie biologiczne i inhibitory JAK.
Leki na AZS w skrócie
Leczenie miejscowe, ogólnoustrojowe i metody uzupełniające mają różne zastosowania:
| Rodzaj leczenia | Przykłady | Kiedy się je stosuje |
|---|---|---|
| Miejscowe | Glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny | Zaostrzenia i zapobieganie nawrotom |
| Ogólnoustrojowe | Cyklosporyna, metotreksat, dupilumab i inne leki biologiczne, inhibitory JAK | Postać umiarkowana lub ciężka |
| Dodatkowe | Preparaty nawilżające i zmiękczające skórę. Źródło definicji, Leczenie z użyciem kontrolowanych dawek światła. Źródło definicji, dieta eliminacyjna przy potwierdzonej alergii | Uzupełnienie leczenia u wybranych osób |
Atopowe zapalenie skóry - leki jako podstawowa część kuracji
W leczeniu atopowego zapalenia skóry leki wyciszają zapalenie i Uczucie wywołujące potrzebę drapania. Źródło definicji, a emolienty wspierają barierę wodno-lipidową naskórka. Wybór preparatu zależy od nasilenia choroby, wieku i okolicy zmian. Preparaty bez recepty stosuje się głównie do codziennej pielęgnacji; plan leczenia ustala dermatolog.
Leki stosowane w AZS najczęściej to:
-
miejscowe glikokortykosteroidy, które zwykle włącza się w pierwszym etapie leczenia. Odpowiadają za zatrzymywanie aktywacji limfocytów T i uwalnianie cytokin zapalnych. Stosowane zgodnie z planem lekarza pozwalają ograniczyć ryzyko powikłań, a zbyt długie, niekontrolowane używanie silnych preparatów może powodować ścieńczenie skóry i rozstępy,
-
inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus) - leki miejscowe, które nie powodują ścieńczenia skóry, dlatego stosuje się je m.in. na twarz i w fałdach skóry,
-
leki przeciwhistaminowe. Na świąd w AZS działają słabo, ale preparaty o działaniu uspokajającym lekarz może doraźnie zalecić, gdy świąd utrudnia sen,
-
cyklosporyna A - hamuje wytwarzanie wybranych cytokin zapalnych i aktywację limfocytów, przez co wycisza zapalenie,
-
metotreksat - ma właściwości immunosupresyjne,
-
mykofenolan mofetylu bywa stosowany poza zarejestrowanymi wskazaniami; ma przeciwwskazania i wymaga specjalistycznej kontroli,
-
glikokortykosteroidy (GKS). Doustnie stosuje się je tylko wyjątkowo i krótko, bo po odstawieniu objawy często szybko wracają,
-
leki biologiczne i inhibitory JAK. Leki biologiczne, takie jak dupilumab, podaje się we wstrzyknięciach, a inhibitory JAK przyjmuje się doustnie. Są przeznaczone dla osób z umiarkowaną lub ciężką postacią AZS; więcej piszemy o nich w tekście o nowych terapiach AZS u dorosłych,
-
azatiopryna i leflunomid. Hamują działanie limfocytów T, ale nie są obecnie standardowym leczeniem AZS.
-
kryzaborol (Staquis) - maść z inhibitorem PDE4; w Unii Europejskiej nie jest już dostępna, bo w 2022 r. producent wycofał pozwolenie z powodów handlowych.
Atopowe zapalenie skóry - leki a objawy choroby
Jeśli chodzi o Przewlekła choroba skóry z suchością i świądem. Źródło definicji, leki stosowane są objawowo, czyli niwelują objawy, ale nie przyczyny choroby. Skutecznie łagodzą podrażnienia, zaczerwienienie i inne dolegliwości. AZS ma przebieg przewlekły, z okresami poprawy i zaostrzeń. Lekarz może jednak ustalić czynniki, które u danej osoby nasilają objawy, np. alergeny pokarmowe lub wziewne albo detergenty, i pomóc ich unikać.
Atopowe zapalenie skóry - leki i pozostałe metody leczenia
Leki skutecznie łagodzą objawy AZS, a leczenie wspiera codzienna pielęgnacja. Dietę zmienia się przy potwierdzonej alergii pokarmowej. Codzienne stosowanie dobrze tolerowanych emolientów poprawia kondycję skóry i pomaga wydłużać okresy bez zaostrzeń. Więcej o tym przeczytasz w tekście o emolientach.
Leki przy AZS można stosować miejscowo na skórę albo ogólnoustrojowo, w tabletkach i zastrzykach, ale zawsze decyduje o tym lekarz. W związku z tym po zauważeniu niepokojących objawów, warto udać się na wizytę do dermatologa.
Kiedy do lekarza
Nieskuteczne leczenie lub niepokojące reakcje wymagają kontaktu z prowadzącym. Przy gorączce, bolesnych pęcherzykach lub szybko rozszerzających się zmianach potrzebna jest pilna ocena.
FAQ
1. Jak długo należy używać leków na atopowe zapalenie skóry?
Tak długo, jak zaleci lekarz. Leki miejscowe stosuje się zwykle w okresie zaostrzenia, a potem często w schemacie podtrzymującym ustalonym przez lekarza. Leczenie ogólne prowadzi się miesiącami, pod regularną kontrolą. Nie przerywaj leczenia samodzielnie. Jeśli lek budzi Twoje obawy, porozmawiaj o nich z lekarzem przy kolejnej wizycie.
2. Jak stosować leki na atopowe zapalenie skóry?
Leki na AZS dzielimy na dwie kategorie. Preparaty miejscowe nakładamy na skórę w formie maści i kremów. Leki ogólne mają postać tabletek i kapsułek, a część z nich podaje się we wstrzyknięciach. Sposób i czas stosowania zawsze ustala lekarz. Codziennie warto też dbać o skórę emolientami.
3. Czy leki na atopowe zapalenie skóry są niezbędne w leczeniu?
O formie leczenia zawsze decyduje lekarz, analizując wyniki badań i przeprowadzając wywiad z pacjentem. Przy łagodnych objawach czasem wystarcza regularna pielęgnacja emolientami. Gdy pojawia się Okres nasilenia objawów choroby. Źródło definicji, leki przeciwzapalne pozwalają szybko je opanować.
Zabierz na wizytę
Przygotuj nazwy leków, czas stosowania i opis reakcji skóry. Zapytaj, jak rozpoznać działania niepożądane, kiedy wykonać badania i co zrobić przy nawrocie.
Bibliografia
1. Miller, B.D., Wood, B.L., The influence of specific emotional states on autonomic reactivity and pulmonary function in asthmatic children. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry 1997, 36, 669-677
2. Namysłowska, I. (2003). System rodzinny a zaburzenia psychosomatyczne. W: L. Szewczyk, M. Skowrońska (red.), Zaburzenia psychosomatyczne u dzieci i młodzieży (s. 35-48). Warszawa 2003
3. Nowicki, R. (2009). Co nowego w leczeniu atopowego zapalenia skóry? Postępy Dermatologii i Alergologii, 24(5), 350-353
4. Palos, E., Ring J., Psychosomatic aspects of parent - child relations in atopic egzema of childhood. Archives of Dermatological Research 1984, 276, 256
5. Pilecka, W. (2001). Przewlekła choroba somatyczna w życiu i rozwoju dziecka. Kraków: 2001
6. Struktura lęku u chorych z alopecia areata, rosaces i lichen planus. Przegląd Dermatologiczny, 5, 521-526
Źródła
Opieramy się na publikacjach naukowych, wytycznych i stronach instytucji. Oto lista tych, z których korzystaliśmy przy tym tekście.
- European Dermatology Forum. Living EuroGuiDerm Guideline for the systemic treatment of Atopic Eczema .
- European Medicines Agency. Staquis - withdrawal of marketing authorisation .
- NHS. Atopic eczema .