Choroby paznokci - objawy i przyczyny

W skrócie

• Zmiany paznokci nie zawsze wynikają z niedoboru witamin, więc suplementy warto zacząć dopiero po ustaleniu przyczyny.
• Grzybicę warto potwierdzić przed długotrwałym leczeniem.
• Bolesny obrzęk, ropa albo nowa zmiana pigmentacji wymagają oceny.

Infekcje paznokci

Najczęstszą infekcją w obrębie paznokci jest grzybica. Niestety łatwo się nią zarazić (np. na basenie lub w saunie), a dużo trudniej skutecznie ją wyleczyć. Grzybica częściej dotyka paznokci u stóp, niż tych u rąk i bywa następstwem grzybicy stóp. Ryzyko zachorowania rośnie przy noszeniu mało przewiewnych butów lub skarpet ze sztucznego materiału, a także przy niedokładnym wycieraniu stóp po kąpieli. Grzybica wymaga leczenia pod kierunkiem lekarza oraz dużej dozy cierpliwości, a szczegóły opisujemy w tekście o grzybicy stóp i paznokci. Zakażenie najczęściej obejmuje pierwszy bądź piąty palec u stopy, może jednak rozprzestrzenić się na sąsiednie paznokcie.

Inną jednostką chorobową dotyczącą paznokci są brodawki wywołane przez wirusa HPV (1, 2 lub 4), często jako skutek niewielkich urazów lub obgryzania paznokci. Objawiają się one jako guzki wokół paznokcia lub pod nim. Mogą im towarzyszyć zniekształcenia płytki paznokciowej, a także dolegliwości bólowe. Przykładem zakażenia bakteryjnego jest natomiast zanokcica. Najczęstszą przyczyną choroby jest zakłucie się zanieczyszczoną igłą lub przyrządem do manicure, a także zrywanie skórek. Zakażeniu towarzyszy ból i zaczerwienienie w obrębie wału okołopaznokciowego oraz wysięk ropy. Leczenie zależy od nasilenia: ropień może wymagać opróżnienia, a antybiotyk lekarz włącza wtedy, gdy zakażenie tego wymaga.

Choroby zapalne - łuszczyca, liszaj płaski

W przypadku chorób zapalnych schorzenia paznokci zwykle nie występują samodzielnie, lecz towarzyszą objawom skórnym. W przebiegu łuszczycy na paznokciach pojawiają się drobne wgłębienia przypominające naparstek, żółtobrązowe plamy, a płytka bywa matowa, pogrubiała i oddziela się od łożyska. Jako forma leczenia wykorzystywane są specjalistyczne maści. Dermatolog dobiera terapię miejscową lub ogólną do zajęcia paznokci, skóry i stawów, a witaminy A w dużych dawkach nie należy przyjmować na własną rękę.

Natomiast w przebiegu liszaja płaskiego, na paznokciach pojawiają się podłużne bruzdy, płytka staje się cieńsza, a czasem nawet całkowicie zanika. Ponadto dochodzi do przerostu skóry przy tylnym brzegu paznokcia. W terapii liszaja płaskiego wykorzystuje się glikokortykosteroidy.

Wrastające paznokcie

Wrastający paznokieć dużego palca u stopy to problem, który zwykle jest następstwem noszenia za ciasnego obuwia lub obcinania paznokcia w niewłaściwy sposób (na półokrągło, zamiast na prosto). Na skutek wrastania paznokcia, w boczny wał paznokciowy, powstaje stan zapalny i tkanka ziarninowa, czemu towarzyszy silny ból, a niekiedy wtórne zakażenie bakteryjne. W początkowej fazie choroby pomaga noszenie wygodnego obuwia i odciążenie brzegu paznokcia. Pomocne może być zastosowanie specjalnej klamry na paznokieć. W zaawansowanej postaci choroby konieczna może być pomoc chirurga, który usuwa wrastający fragment płytki, o czym więcej w tekście o leczeniu wrastających paznokci. Przy cukrzycy, zaburzeniach czucia lub krążenia nie lecz wrastania samodzielnie, tylko idź do lekarza.

Nieprawidłowości dotyczące kształtu lub barwy paznokcia

Do tej grupy schorzeń można zaliczyć między innymi onycholizę, szponowatość oraz guzy aparatu paznokciowego. Oddzielanie się płytki paznokcia od jego łożyska nosi nazwę onycholizy. Występuje na skutek urazu mechanicznego (np. uderzenie w palec ciężkim przedmiotem), bądź zdarzającego się często - przy długich, a jednocześnie miękkich paznokciach - podważania ich. Oddzielająca się część paznokcia przybiera biały kolor, a gdy pod płytkę dostaną się bakterie lub grzyby, także zielony lub żółty. Inną przyczyną bywa częste zdejmowanie manicure żelowego lub hybrydowego, zwłaszcza piłowaniem i podważaniem płytki.

Podsumowanie

Nieprawidłowości w obrębie paznokcia to kwestia estetyczna, ale przede wszystkim zdrowotna. Większości chorób aparatu paznokciowego nie wyleczy się samymi środkami bez recepty. Potrzebna jest pomoc lekarza dermatologa, a w niektórych wypadkach również chirurga.

Kiedy do lekarza

Zgłoś się przy bolesnym obrzęku, ropie, narastającym zaczerwienieniu lub oddzielaniu płytki bez jasnej przyczyny. Nową ciemną smugę, guzek albo krwawiącą zmianę pokaż dermatologowi. Przy cukrzycy lub zaburzeniach krążenia nie lecz samodzielnie zakażenia palca.