Usuwanie zmian łagodnych
Przed usunięciem zmiany trzeba ustalić, czym jest i czy wymaga badania histopatologicznego. Dopiero rozpoznanie pozwala wybrać metodę oraz ocenić ryzyko blizny lub nawrotu.
W skrócie
- Najpierw ustala się rozpoznanie i potrzebę badania histopatologicznego.
- Podejrzanego znamienia nie należy niszczyć laserem ani mrożeniem bez diagnostyki.
- Każda metoda ma ryzyko blizny, zakażenia lub zmiany pigmentacji.
Kriochirurgia
Kriochirurgia polega na mrożeniu miejscowym chorych tkanek, co pozwala na zniszczenie ich w kontrolowany sposób. W efekcie dochodzi do oddzielenia ich od zdrowej skóry. Mrożenie można wykonać za pomocą płynnego azotu, podtlenku azotu, czy argonu. Kriochirurgię można wykorzystać przy takich problemach, jak między innymi: włókniaki, przerośnięte Gruczoły wydzielające łój na powierzchnię skóry. Źródło definicji, brodawki, kłykciny, kurzajki oraz niektóre blizny.
Zaletą kriochirurgii jest prostota i krótki czas zabiegu, a przy drobnych zmianach dobre efekty. Mrożenie bywa jednak bolesne, po nim może powstać Większa zmiana skórna wypełniona płynem. Źródło definicji, a w miejscu zabiegu czasem zostaje jaśniejsza plamka lub niewielka Tkanka powstała w miejscu gojenia uszkodzonej skóry. Źródło definicji. Do kriochirurgii nie trzeba się specjalnie przygotowywać. U dzieci i kobiet w ciąży o zabiegu decyduje lekarz, który ocenia przeciwwskazania.
Elektrochirurgia
Podczas zabiegów elektrochirurgii zmienione chorobowo tkanki usuwa się za pomocą prądu elektrycznego, wyróżnić można tu zabiegi elektrokoagulacji oraz cięcia. Elektrochirurgia wykorzystywana jest przy takich problemach, jak: włókniaki, brodawki, prosaki, modzele i nagniotki. Zabiegi wykonuje się w znieczuleniu miejscowym.
Elektrochirurgia ma wiele zalet. Zwykle pozostawia niewielki ślad i daje możliwość dużej kontroli nad ilością usuwanej tkanki. Przed zabiegiem lekarz pyta o rozrusznik serca i inne wszczepione urządzenia elektroniczne.
Laseroterapia
Dermatochirurgia często wykorzystuje różnego rodzaju lasery. Działają poprzez niszczenie chorych tkanek, przy jednoczesnym pobudzaniu wzrostu zdrowych. Laseroterapię można stosować przy takich problemach, jak np. bliznowce, brodawki, czy na przykład owrzodzenia.
Zaletą laserów jest precyzja: wiązka niszczy wybraną tkankę, oszczędzając otoczenie, więc ślad po zabiegu bywa niewielki. Zabieg jest jednak odczuwalny, a blizna lub Obszar skóry ciemniejszy od otoczenia. Źródło definicji wciąż są możliwe. Nie zawsze można też stosować tę metodę. Przeciwwskazaniami są na przykład: okres ciąży i karmienia piersią, przyjmowanie sterydów, leków uwrażliwiających na światło, leków zmniejszających krzepliwość krwi, padaczka, cukrzyca, choroby hormonalne, czy choroby tarczycy. Znaczenie tych informacji zależy od rodzaju lasera i zabiegu, a o przeciwwskazaniach decyduje lekarz.
Chirurgiczne usuwanie zmian
Jedną z podstawowych technik jest chirurgiczne usuwanie zmian. Dotyczy to nie tylko przypadków, gdy wykonać trzeba potem badania histopatologiczne, ale też łagodnych zmian, jak na przykład: włókniaki, kaszaki, zmiany barwnikowe oraz tłuszczaki.
Takie zabiegi są zwykle dobrze tolerowane, a dzięki znieczuleniu niebolesne. Wykonuje się je w znieczuleniu miejscowym, które podaje się iniekcyjnie. W przypadku wyjątkowo wrażliwych osób można wcześniej znieczulić skórę za pomocą specjalnego kremu. Środek znieczulający często zawiera dodatek obkurczający naczynia, dzięki czemu ograniczone zostaje ryzyko krwawienia podczas zabiegu.
Podczas zabiegu lekarz usuwa zmianę za pomocą skalpela, wykonując nacięcia zgodnie z napięciami skóry. Następnie zakłada się szwy i opatrunek. Ranę należy pielęgnować zgodnie z zaleceniami osoby przeprowadzającej zabieg. Czasem konieczne jest jej regularne odkażanie za pomocą specjalnych środków, czasem zaleca się jedynie mycie wodą z mydłem. Po kilku - kilkunastu dniach można zdjąć szwy. Początkowo blizna może być dość wyraźna i zaczerwieniona, ale z czasem blednie i staje się mniej widoczna. Przez kilka miesięcy warto ją chronić przed słońcem filtrem lub ubraniem, bo świeża blizna łatwo ciemnieje. O tym, jak poprawić jej wygląd później, piszemy w tekście o leczeniu blizn.
Konsultacja przed zabiegami
Każdy zabieg poprzedza wizyta, na której lekarz ogląda zmianę, często przez dermatoskop, i pyta o choroby oraz przyjmowane leki. Zmianę barwnikową, która budzi wątpliwości, wycina się chirurgicznie i bada pod mikroskopem, zamiast niszczyć ją laserem czy mrożeniem. Jak wygląda takie badanie, opisujemy w tekście o dermatoskopii i mapowaniu znamion, a o tym, które pieprzyki obserwować, w poradniku o profilaktyce czerniaka.
Kiedy do lekarza
Rosnącą, krwawiącą lub zmieniającą kolor zmianę pokaż lekarzowi przed planowaniem zabiegu estetycznego. Po usunięciu pilnej kontroli wymagają narastający ból, ropa, gorączka lub krwawienie, którego nie udaje się opanować zgodnie z zaleceniami.
Najczęstsze pytania
Czy każdą zmianę można usunąć laserem?
Nie. Przy podejrzeniu nowotworu trzeba zachować materiał do badania histopatologicznego. Laser niszczący tkankę może to uniemożliwić. Metodę wybiera lekarz po rozpoznaniu, czasem z użyciem dermatoskopii. Nie wybieraj metody samodzielnie, bo zmiana podobna do zdjęcia z internetu może okazać się czymś innym.
Czy po usunięciu łagodnej zmiany pozostaje blizna?
Blizna lub zmiana pigmentacji są możliwe po każdej metodzie naruszającej skórę. Ich widoczność zależy od głębokości zabiegu, miejsca, gojenia i indywidualnych skłonności. Znieczulenie ogranicza ból podczas procedury, ale nie wyklucza późniejszej tkliwości. Zapytaj przed zabiegiem o spodziewany ślad, pielęgnację rany i objawy wymagające pilnego kontaktu z lekarzem.
Źródła
Opieramy się na publikacjach naukowych, wytycznych i stronach instytucji. Oto lista tych, z których korzystaliśmy przy tym tekście.
- American Academy of Dermatology. Moles: Diagnosis and treatment .
- NHS. Scars .