Choroby błon śluzowych, powodują spory dyskomfort, gdyż często towarzyszy im nieprzyjemne uczucie wysuszonej śluzówki i tkliwość. Utrudniają codzienne funkcjonowanie, sprawiając ból, np. w jamie ustnej, podczas mówienia lub przeżuwania jedzenia. Gdy zauważysz niepokojące objawy, jak najszybciej zgłoś się do lekarza specjalisty – dermatologa.

Błony śluzowe w jamie ustnej obejmują wewnętrzną stronę warg, policzki, język i dziąsła. Śluzówka, w ciele człowieka, występuje także pod powiekami i w nosie. Wyściela ponadto narządy wewnętrzne, jak również obejmuje obszar narządów płciowych oraz odbytu.

Choroby błon śluzowych warg

Najczęstsze choroby warg i ich okolic to: zapalenie kącików ust, zapalenie czerwieni wargowej, torbiele śluzowe, przemieszczone gruczoły łojowe. Zajady, to właśnie potoczne określenie zapalenia kącików warg, które objawia się zaczerwienieniem oraz niewielkimi pęknięciami, szczelinami i strupami w kącikach ust. Choroba często ma charakter przewlekły i może mieć różne przyczyny. Niezbędne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu lekarskiego, tak aby ustalić konkretny powód choroby i dobrać odpowiednie leczenie, dla danego pacjenta. Zajady mogą być spowodowane przez:

• niedobór żelaza i cynku oraz witamin z grupy B,
• nadmiar węglowodanów w diecie (prowadzi to do drożdżakowego zapalenie jamy ustnej),
• częste przyjmowanie antybiotyków,
• nadużywanie kawy lub alkoholu (sprzyja wypłukiwaniu witamin z organizmu),
• alergię na metal (z którego wytworzone są sztućce),
• wysuszony naskórek ust.

Natomiast zapalenie czerwieni wargowej, przejawia się spierzchniętą, popękaną, piekącą skórą ust. Skóra warg nie posiada maturalnej, ochronnej warstwy lipidowej, dlatego łatwo ulega przesuszeniu – trzeba ją nawilżać, za pomocą pomadek ochronnych. Warto je stosować niezależnie od pory roku, a w szczególności jesienią i zimą (te o właściwościach natłuszczających i regenerujących). Zaś w porze wiosenno-letniej powinno się  stosować ochronne sztyfty do ust, zawierające filtr UV.

Torbiele śluzowe to cysty, wypełnione płynną bądź półpłynną substancją. Mogą być pokryte nabłonkiem (torbiel prawdziwa) bądź nie (rzekoma torbiel) i pojawić się na wargach, wewnątrz jamy ustnej, lub na błonie śluzowej zatok przynosowych. Powstają na skutek zatkania przewodów gruczołowych. Mogą mieć charakter złośliwy i wymagać usunięcia, podczas zabiegu chirurgicznego. Dlatego, nie należy bagatelizować takiej zmiany – konsultacja dermatologiczna jest niezbędna.

Stany zapalne dziąseł, policzków i języka

W tej grupie chorób, często zdarzają się: zapalenie dziąseł, policzków i języka, a także afty oraz drożdżyca. Zapalenie dziąseł to choroba, spowodowana przez bakterie, obecne wokół szyjek zębowych i jest konsekwencją niedostatecznej higieny jamy ustnej. Ryzyko zachorowania zwiększa cukrzyca oraz nadciśnienie, jak również źle dopasowane korony lub protezy zębowe. Pierwszym objawem stanu zapalnego, jest zazwyczaj krwawienie dziąseł bądź nieświeży oddech, warto wówczas podjąć właściwe leczenie. Jeśli pojawi się opuchlizna dziąseł, lub przeciwnie – cofanie się ich, oraz odsłonięcie szyjek zębowych, świadczy to o zaawansowaniu problemu. Nieleczone zapalenie dziąseł może prowadzić nawet do utraty zębów.

Stan zapalny, może być spowodowany także przez wirus opryszczki. Opryszczkowemu zapaleniu jamy ustnej i dziąseł towarzyszy gorączka, brak apetytu oraz ślinotok, a w miejscu zakażenia obrzęk i zaczerwienienie.

Afty to plamki, o czerwonej barwie, które po około dwóch dniach, zamieniają się w sprawiające ból owrzodzenia w jamie ustnej. Zwykle mają średnicę kilku lub kilkunastu milimetrów i są spowodowane urazem mechanicznym. Zazwyczaj stosuje się miejscowo maści lub żele. A jeśli pojawi się gorączka – również leki przeciwzapalne, o działaniu ogólnoustrojowym.

Drożdżyca jest wywołana przez (podobne do drożdży) grzyby, z rodzaju Candida, które obejmują śluzówkę jamy ustnej i gardła. Choroba objawia się bolącymi owrzodzeniami, nadżerkami, a w kącikach ust – pęknięciami i odwarstwianiem się naskórka. Drożdżyca atakuje także błony śluzowe pochwy, sromu i żołędzi.

Zapalenia  żołędzi, napletka i sromu

Balanitis to zapalenie dotykające obszar żołędzi i/lub napletka (balanoposthitis). Natomiast vulvitis to zapalenie sromu. Schorzenia te objawiają się swędzeniem, pieczeniem, zaczerwienieniem oraz obrzękiem w okolicy narządów płciowych. Mogą wystąpić także drobne rany oraz suchość i pękanie naskórka. Przyczyną tych zaburzeń są chorobotwórcze drobnoustroje (bakterie, wirusy, grzyby) lub intymny kontakt z zakażonym partnerem.

Podsumowanie

Stany zapalne błon śluzowych, choć powodują zmiany, o niewielkich rozmiarach, zazwyczaj oznaczają duży dyskomfort i są bolesne w dotyku. Nie warto ich lekceważyć. Pojawiające się przewlekle zapalenia, w przyszłości mogą prowadzić, do zmian przednowotworowych lub  nowotworowych jamy ustnej (np. erytroplakia, leukoplakia, liszaj płaski) oraz narządów płciowych.