Łuszczyca - najważniejsze informacje

W skrócie

• Łuszczycą nie można się zarazić przez kontakt.
• Ból i sztywność stawów wymagają oceny lekarskiej.
• Pielęgnacja wspiera leczenie i pomaga wydłużyć okresy spokoju skóry.

Co to jest łuszczyca, jak się objawia i jak ją leczyć?

Łuszczyca×Choroba, w której na skórze mogą powstawać łuszczące się zmiany. Źródło definicji to przewlekła choroba zapalna, która może obejmować skórę, paznokcie i stawy. Poniżej opisujemy jej rodzaje, przyczyny i sposoby leczenia.

Łuszczyca - jakie są jej objawy?

Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jak wygląda łuszczyca, bowiem jej objawy mogą się różnić, mieć inną lokalizację i stopień nasilenia. Z uwagi na to wyróżnia się wiele rodzajów łuszczycy. Szczegółowo opisujemy je w tekście o objawach łuszczycy.

Kilka z nich - tych najbardziej podstawowych i najczęściej występujących - omawiamy poniżej.

Łuszczyca zwykła (pospolita)

• występuje najczęściej (około 80-90% wszystkich przypadków),
• zmiany wypukłe, plackowate, czerwone u podstawy, pokryte srebrnymi łuskami,
• typowa lokalizacja zmian: łokcie, kolana, owłosiona skóra głowy,
• jej podtypem jest łuszczyca plackowata, w której zmiany są większe i mają tendencję do zlewania się.

Łuszczyca głowy

• występuje na owłosionej skórze głowy,
• zmiany w postaci łuszczącej się skóry i wykwitów o różnej wielkości,
• często towarzyszy jej intensywne swędzenie,
• może, ale nie musi być jedynym objawem choroby. Więcej piszemy o tym w tekście o tym, czym jest łuszczyca głowy.

Łuszczyca stawowa

• rozwija się zwykle kilka lub kilkanaście lat po pojawieniu się zmian na skórze,
• atakuje stawy, powodując ich sztywność i ból,
• dotyka szczególnie stawy międzypaliczkowe dalsze (w pobliżu paznokci),
• nieleczona może trwale uszkodzić stawy, dlatego ból stawów warto zgłosić lekarzowi.

Łuszczyca odwrócona

• pojawia się między fałdami skóry oraz w pachwinach, pod pachami, w okolicach genitaliów i pośladków, a także pod biustem,
• zmiany są gładkie i jasnoczerwone, brak charakterystycznych łusek.

Łuszczyca krostkowa

• zmiany przybierają postać krost wypełnionych jałową treścią,
• lokalizacja zmian: najczęściej na dłoniach i stopach, ale zdarza się ich występowanie na innych częściach ciała,
• łuszczyca krostkowa uogólniona może mieć bardzo ciężki przebieg,
• pojawia się zwykle u osób dorosłych, u dzieci bardzo rzadko.

Jak widać, rodzajów łuszczycy jest naprawdę sporo i mogą być one mylone z innymi chorobami. Jeśli więc chcemy uzyskać dokładną diagnozę, udajmy się do dermatologa, który rozpozna, z jaką chorobą mamy do czynienia.

Łuszczyca - przyczyny oraz czynniki ryzyka

Ogólna świadomość ludzi na temat tego, co to jest łuszczyca, wzrosła w ostatnich latach. Nadal jednak wiele osób myśli, że jest to choroba zakaźna i unika kontaktu z chorymi, zwiększając tym samym ich poczucie wykluczenia i eliminując z życia społecznego.

Łuszczycą nie można się zarazić w żaden sposób - ani przez kontakt fizyczny, ani poprzez spanie w tej samej pościeli, czy noszenie tej samej odzieży. Wyjaśniamy to dokładniej w tekście czy łuszczyca jest zaraźliwa.

Łuszczyca to choroba autoimmunologiczna, czyli taka, w której układ odpornościowy pobudza stan zapalny we własnych tkankach. Często występuje rodzinnie, co wskazuje na jej podłoże genetyczne. Przyczyny zachorowania na łuszczycę nadal są badane i szeroko omawiane. Udało się jednak zaobserwować pewne zależności i sporządzić listę czynników, które mogą wywoływać łuszczycę oraz nasilać jej objawy.

Są to między innymi:

• infekcje bakteryjne (angina ropna, paciorkowiec) i wirusowe,
• przewlekłe, nieleczone infekcje - próchnica, częste zapalenie pęcherza, nieleczone zapalenie zatok, przerośnięte migdałki i zapalenie pęcherzyka żółciowego,
• niektóre leki - zwłaszcza beta-blokery, sole litu i leki przeciwmalaryczne, a także nagłe odstawienie sterydów przyjmowanych doustnie,
• podrażnienia i uszkodzenia mechaniczne skóry - szorowanie, drapanie, nagminne wyciskanie i rozdrapywanie zmian na skórze,
• wstrząsy psychiczne, traumy, stres (również przewlekły),
• schorzenia metaboliczne, jak cukrzyca lub dna moczanowa,
• niewłaściwy tryb życia - spożywanie alkoholu, palenie papierosów, otyłość, notoryczne niedosypianie, ciasne ubrania z tworzyw sztucznych, a także źle dobrane kosmetyki.

Przy zmianach na głowie ważny jest też dobór kosmetyków do mycia. Sprawdź, jaki wybrać szampon na łuszczycę.

Łuszczyca u dzieci - skąd się bierze?

Uznaje się, że łuszczyca najczęściej pojawia się w drugiej lub trzeciej dekadzie życia, ale obserwuje się również przypadki, w których choroba ta rozwija się wcześniej. Łuszczyca u niemowlaka stanowi rzadki wyjątek, częściej dotyka dzieci w okolicach 9-10. roku życia. Poprzedzają ją przeważnie przebyte infekcje paciorkowcowe, problemy z zatokami lub próchnica zębów.

Ponieważ łuszczyca ma podłoże genetyczne, warto szczególnie dbać o skórę dziecka, którego rodzice chorują.

Pomaga ochrona przed otarciami, unikanie przegrzewania skóry i dbanie o jej odpowiednie nawilżenie, a także szybkie leczenie anginy i innych infekcji.

Jak leczyć łuszczycę?

Niestety, łuszczyca to choroba, której nadal nie da się całkowicie wyleczyć. Można natomiast znacznie osłabić jej objawy oraz wydłużyć remisję, czyli okres bez występowania widocznych objawów schorzenia. Jeśli łuszczyca ma łagodny przebieg, stosuje się leczenie miejscowe.

W pierwszej kolejności używa się preparatów złuszczających naskórek×Zewnętrzna warstwa skóry. Źródło definicji, zawierających mocznik i kwas salicylowy. Nie usuwa się łusek mechanicznie, gdyż to doprowadziłoby do wysiewu nowych zmian.

Następnie używa się maści, które działają przeciwzapalnie i hamują nadmierne podziały komórek naskórka. Maści mogą zawierać kortykosteroidy, pochodne witaminy D, cygnolinę. W ciężkich przypadkach łuszczycy wdraża się leczenie ogólne. Stosowane są leki immunosupresyjne, które oddziałują na układ odpornościowy i tłumią jego reaktywność, a także leki biologiczne, dostępne w Polsce w programie lekowym. Opisujemy go w artykule o tym, jak wygląda leczenie biologiczne łuszczycy. Wykorzystuje się też leczenie zabiegowe: fototerapię i fotochemioterapię, czyli naświetlanie skóry promieniami UVA i UVB.

Domowe sposoby leczenia łuszczycy

Domowe postępowanie wspiera komfort skóry: delikatne mycie, nawilżanie i unikanie drapania. Samodzielnie w domu możemy stosować terapię wspomagającą leczenie, na przykład ciepłe kąpiele z dodatkiem soli z Morza Martwego lub owsa koloidalnego, a potem emolient na wilgotną skórę. Dużą ulgą dla skóry jest zamiana zwykłych kosmetyków na łagodne i hipoalergiczne. Ważne są sen, ograniczenie palenia i alkoholu, zdrowa masa ciała i urozmaicony jadłospis. U osób z nadwagą zmniejszenie masy ciała często łagodzi objawy i poprawia działanie leków. Dietę warto zatem zmodyfikować tak, aby była bogata w nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 oraz witaminę D - składniki te znajdziemy w tłustych rybach morskich, owocach morza, olejach roślinnych i tranie. Warto też ograniczyć czerwone mięso, słodycze i przetworzoną żywność. Należy również dbać o odpowiednie nawodnienie organizmu. Więcej przeczytasz w tekście dieta przy łuszczycy.

Zestaw Psorisel z szamponem, płynem i emulsją uzupełnia pielęgnację owłosionej skóry głowy. Nawrót choroby omów z dermatologiem.

Podsumowanie

Jeżeli zmagamy się z łuszczycą, musimy nauczyć się z nią żyć. Nie oznacza to jednak, że musimy zrezygnować z normalnego funkcjonowania - wręcz przeciwnie, musimy tylko jak najbardziej o siebie zadbać. Wysypianie się, unikanie stresu, odpowiednia dieta i regularna pielęgnacja skóry, razem z leczeniem zaleconym przez lekarza, pomagają wydłużyć okresy spokoju i zmniejszyć ryzyko powikłań. Pamiętajmy, że nikt nie zadba o nasze zdrowie tak dobrze, jak my sami, więc warto zacząć to robić już dziś.

---

Bibliografia

1. Tittenbrun K., Łuszczyca - poradnik pacjenta, 2018
2. Mehlis S.L., Gordon K.B., The immunology of psoriasis and biologic immunotherapy, 2003
3. Owczarczyk-Saczonek A., Placek W., Łuszczyca jako choroba autoimmunologiczna, 2014
4. Fouere S., Adjadj L., Pawin H., How patients experience psoriasis: results from a European survey, 2005
5. Limaye K., Psoriasis: an overview and update, 2015

Kiedy do lekarza

Zgłoś nowe dolegliwości stawowe. Rozległe zaczerwienienie lub liczne krosty z gorączką i złym samopoczuciem wymagają pilnej oceny. W bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń 112 lub 999.