Trądzik różowaty - leczenie: co warto wiedzieć?

W skrócie

• Lekarz dobiera leczenie do dominujących objawów i przeciwwskazań.
• Sterydy nakładane na twarz bez kontroli lekarza mogą wywołać lub nasilić trądzik×Choroba skóry, w której mogą występować m.in. zaskórniki i krosty. Źródło definicji różowaty.
• Ból oka i pogorszenie widzenia wymagają pilnej pomocy.

Leczenie trądziku różowatego - na czym polega?

Po określeniu stopnia natężenia objawów spowodowanych przez trądzik różowaty, leczenie będzie przybierało formę odpowiednią do zaawansowania choroby. Trzeba też dostosować sposób postępowania do konkretnej osoby, bo u każdego pacjenta mogą dominować inne objawy trądziku różowatego oraz różne mogą być reakcje skóry i całego organizmu na wdrożone leki. Ogólny zarys najczęściej stosowanych metod leczenia został przedstawiony w tabeli.

Podstawą leczenia trądziku różowatego są leki do stosowania zewnętrznego, a w pewnych przypadkach także leki doustne. Leczenie można wspomagać przede wszystkim pielęgnacją i zmianami w stylu życia.

Trądzik różowaty - jak leczyć łagodniejsze postacie?

W przypadku, gdy mamy niewielki trądzik różowaty, leczenie zazwyczaj obejmuje stosowanie preparatów miejscowych, zawierających iwermektynę, metronidazol lub kwas azelainowy. Większość pacjentów dobrze odpowiada na te środki. Poprawę stanu cery udaje się uzyskać również dzięki wdrożeniu odpowiedniej pielęgnacji oraz unikaniu czynników nasilających objawy.

Leczenie trądziku różowatego - postać umiarkowana i ciężka

Jeżeli cierpimy na umiarkowany lub ciężki trądzik różowaty, samo leczenie zewnętrzne może nie wystarczyć. Dermatolog może wtedy dołączyć terapię ogólną. Przy trądziku różowatym leczenie antybiotykiem zwykle oznacza tetracykliny, najczęściej doksycyklinę, które w tej chorobie działają przede wszystkim przeciwzapalnie. Jeżeli istnieją przeciwwskazania do stosowania tetracyklin lub nie są one skuteczne, lekarz może wybrać inne leki doustne, takie jak azytromycyna lub klarytromycyna. Leczenie trądziku różowatego lekami doustnymi trwa zwykle wiele tygodni lub czasami miesięcy, a jego długość i dawkę ustala lekarz.

W opornych przypadkach dermatolog może rozważyć izotretynoinę, lek będący retinoidem. W trądziku różowatym stosuje się ją poza wskazaniami rejestracyjnymi. Lek silnie uszkadza płód, dlatego kobiety w wieku rozrodczym muszą przestrzegać programu zapobiegania ciąży, a izotretynoiny nie łączy się z tetracyklinami.

Przy rumieniu i rozszerzonych naczynkach pomagają zabiegi. Laser naczyniowy i światło IPL zmniejszają rumień i teleangiektazje, choć efekt z czasem trzeba odświeżać. Peelingi wykonuje się przy trądziku różowatym ostrożnie, najczęściej łagodnymi kwasami, bo skóra łatwo się podrażnia. Należy pamiętać, że jednorazowy zabieg to za mało i do wyciszenia objawów trądziku różowatego będzie potrzebnych co najmniej kilka powtórzeń.

W najtrudniejszych stadiach trądziku różowatego powstają zmiany przerostowe, na przykład guzowatość nosa. Wskazane są wtedy zabiegi laserowe lub chirurgiczne.

Trądzik różowaty - leki, które są stosowane

Ze względu na sposób stosowania, leki na trądzik różowaty możemy podzielić na zewnętrzne oraz doustne.

Leki na trądzik różowaty do stosowania miejscowego mają postać kremów, żeli, maści lub płynów. Są nakładane na chorobowo zmienioną skórę.

Najczęściej lekarz przepisuje preparaty z:

• iwermektyną - działa przeciwzapalnie i na nużeńce, które u chorych występują liczniej. Należy do podstawowych leków na grudki i krostki,
• metronidazolem - jest to lek o działaniu przeciwzapalnym. Posiada też właściwości przeciwutleniające. Zmniejsza zaczerwienienia oraz zmiany zapalne,
• kwasem azelainowym - działa przeciwzapalnie, przeciwutleniająco i lekko złuszczająco. Ogranicza zmiany rumieniowe oraz krostki i grudki,

Rzadziej stosowane są:

• sulfacetamid sodu z siarką - wymieniany głównie w zagranicznych schematach leczenia; o możliwości jego zastosowania w Polsce zapytaj dermatologa,

• nadtlenek benzoilu - jego głównym przeznaczeniem jest leczenie trądziku pospolitego. W połączeniu z klindamycyną bywa stosowany w niektórych postaciach trądziku różowatego, ale często podrażnia wrażliwą skórę,

• klindamycyna - to antybiotyk na trądzik różowaty, który zwalcza zmiany ropne,

• erytromycyna - tak jak klindamycyna, jest antybiotykiem stosowanym na objawy ropne,

• inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus) - zapobiegają naciekom zapalnym. Według niektórych badań takrolimus pomaga w trądziku różowatym posterydowym, czyli wywołanym długim stosowaniem maści sterydowych na twarz. Przy takim trądziku podstawą jest odstawienie sterydu pod kontrolą lekarza,

• retinoidy miejscowe - stosowane ostrożnie, bo łatwo podrażniają skórę z trądzikiem różowatym.

Na samo zaczerwienienie lekarz może też przepisać preparaty obkurczające naczynia, które zmniejszają rumień na kilka godzin od nałożenia.

Sprawdź też: Objawy trądziku różowatego

Doustne leki na trądzik różowaty to najczęściej antybiotyki z grupy tetracyklin. Mają one zdolność do blokowania działania proteaz serynowych. Proteazy serynowe są enzymami niszczącymi włókna kolagenowe, co skutkuje tym, że naczynia krwionośne zostają umiejscowione płytko pod powierzchnią skóry i stają się bardzo widoczne. Tetracykliny hamują ten proces, a do tego łagodzą stany zapalne. Leki te nie zmniejszają rozszerzonych naczynek, do tego służą zabiegi, np. laser naczyniowy. Tetracykliny zwiększają wrażliwość skóry na słońce i nie stosuje się ich w ciąży ani u małych dzieci.

Inne często stosowane antybiotyki na trądzik różowaty to makrolidy. Są one zalecane u pacjentów, którzy z różnych powodów nie mogą przyjmować tetracyklin. Najczęściej stosuje się makrolidy drugiej generacji - azytromycynę i klarytromycynę. Oprócz działania przeciwbakteryjnego, hamują powstawanie reaktywnych form tlenu (ROS). Prawdopodobnie mają też działanie hamujące produkcję cytokin pozapalnych. To, który antybiotyk na trądzik różowaty będzie odpowiedni, zależy od objawów, innych chorób i przyjmowanych leków. Decyzję podejmuje lekarz.

Retinoidy doustne, takie jak opisana wyżej izotretynoina, zmniejszają aktywność gruczołów łojowych i wyciszają stan zapalny. Mogą powodować suchość skóry i ust oraz zmiany w wynikach krwi, które lekarz regularnie kontroluje. Ze względu na silne działanie uszkadzające płód ich stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży.

Trądzik różowaty - leczenie należy wspomagać

Ważną rolę odgrywa wspomaganie leczenia trądziku różowatego różnymi metodami. Jednym z głównych zaleceń jest to, aby skupić się na eliminacji czynników, które mogą przyczyniać się do pogarszania zmian skórnych.

Należy więc unikać:

• wystawiania skóry na promieniowanie UV,
• palenia papierosów,
• picia alkoholu,
• spożywania gorących i mocno przyprawionych potraw,
• długotrwałego stresu,
• stosowania kosmetyków, które nie służą cerze.

Istotne jest świadome dobieranie produktów do codziennej pielęgnacji, aby nie nasilać objawów trądziku różowatego. Kosmetyki powinny działać na skórę delikatnie, łagodnie ją oczyszczać i nawilżać. Nie mogą niszczyć ochronnej warstwy lipidowej skóry ani przyczyniać się do rozszerzania naczynek. W składach kosmetyków warto szukać komponentów, które mają właściwości łagodzące, nawilżające i antyoksydacyjne, a codziennie stosować filtr przeciwsłoneczny.

Trądzik różowaty - leczenie naturalne

Przy trądziku różowatym wiele osób szuka naturalnych metod, szczególnie gdy dotychczas stosowane sposoby pomogły tylko na krótko. Popularne są napary z ziela krwawnika, fiołka trójbarwnego, czystka, pokrzywy, skrzypu, kwiatu nagietka czy owocu dzikiej róży. Zioła te nie leczą trądziku różowatego, a mogą uczulać lub wchodzić w interakcje z lekami, dlatego przy leczeniu doustnym warto powiedzieć o nich lekarzowi. Lepszą podstawą samopomocy jest łagodna pielęgnacja skóry i obserwacja osobistych wyzwalaczy rumienia.

Trądzik różowaty: leczenie moczem nie ma potwierdzonej skuteczności. Czy mocz pomaga na trądzik? Nie wykazano takiego działania, a przemywanie nim zmienionej skóry może ją podrażnić i opóźnić skuteczne leczenie.

Czy trądzik różowaty da się wyleczyć?

Trądzik różowaty można skutecznie kontrolować, choć ma skłonność do nawrotów. Co na trądzik różowaty wybrać przy kolejnym zaostrzeniu, ustal z dermatologiem. Celem terapii jest wyciszanie istniejących objawów, a następnie zapobieganie pojawieniu się nowych zmian. Leczenie niekiedy bywa żmudne i długotrwałe, i może nie przynosić rezultatów tak szybko, jak początkowo się spodziewaliśmy. Oprócz stosowania się do zaleceń dermatologa, wspomagająco warto sięgać po kosmetyki dostosowane do potrzeb cery i wprowadzić odpowiednie zmiany do stylu życia, aby w przyszłości cieszyć się zdrowszą skórą.

---

Zabierz na wizytę

Przed konsultacją sprawdź zasady wizyty u dermatologa na NFZ.

• Listę leków i kosmetyków oraz zdjęcia z okresów zaostrzeń.
• Pytanie o spodziewany czas poprawy i plan kontroli.
• Informację o objawach ocznych i wcześniejszym stosowaniu sterydów na twarz.

Drukuj listę

Kiedy do lekarza

Brak poprawy lub działania niepożądane wymagają kontaktu z lekarzem prowadzącym. Ból oka, silne zaczerwienienie, światłowstręt lub zaburzenia widzenia wymagają pilnej oceny okulistycznej.

Bibliografia

1. Gwieździński Z., Trądzik różowaty - patogeneza i leczenie, 1998
2. Gwieździński Z, Romańska-Gocka K., Etiopatogeneza i leczenie trądziku różowatego w świetle współczesnych poglądów,1997
3. Wolska H., Placek W., Trądzik różowaty - aktualne poglądy na etiopatogenezę i leczenie, 2016
4. Trznadel-Budźko E, Kaszuba A, Wieczorek M., Trądzik różowaty - etiopatogeneza, klinika oraz wybrane metody leczenia, 1999
5. Bakar O., Demircay Z., Yuksel M., Haklar G, Sanisoglu Y., The effect of azithromycin on reactive oxygen species in rosacea, 2007