Lek na trądzik jest przysłowiową ostatnią deską ratunku, kiedy inne sposoby zawiodły. Gdy nie wystarczą kremy, które zakupiliśmy bez recepty w aptece czy też drogerii, powinniśmy rozważyć leczenie u specjalisty dermatologa. Chociaż wielu uważa to za krok radykalny, skuteczny lek na trądzik może w końcu przynieść poprawę. Czy jest się czego obawiać i jakie leki są stosowane w leczeniu trądziku – o tym poniższy artykuł.

Jak leczyć trądzik?

Lek na trądzik dobierany jest w zależności od postaci trądziku i nasilenia objawów. W większości przypadków wystarczają jedynie środki działające miejscowo, np. odpowiednie maści na receptę i dermokosmetyki, i nie ma potrzeby brania tabletek. Kuracja preparatami przepisywanymi na receptę (maści, żele, kremy) często trwa kilka miesięcy i nie należy się zniechęcać, jeśli po pierwszej aplikacji maści czy też kremu nie zobaczymy od razu efektów. Często w składzie tych preparatów znajdują się substancje o działaniu wysuszającym oraz lekko złuszczającym naskórek, dlatego nie zapomnijmy również o nieustannym nawilżaniu skóry trądzikowej odpowiednimi kremami.

Jednak w średnio nasilonych i ciężkich postaciach trądziku samo leczenie miejscowe nie zawsze pomoże. Pacjentom z nasilonymi objawami, czyli licznymi i często bolesnymi zmianami, którzy nie mają poprawy po lekach miejscowych, lekarz może zaproponować leczenie ogólnoustrojowe.

Czy istnieją skuteczne leki na trądzik?

Stosowane obecnie na trądzik leki są uznawane za skuteczne. Kluczem do sukcesu jest jednak dobranie danego środka odpowiednio do przypadku. Każdy pacjent potrzebuje bowiem indywidualnie dopasowanego leczenia. Jeśli po danym leku nie ma zadowalających efektów lub występują skutki uboczne, leczenie należy zmodyfikować. Ponadto w wielu przypadkach należy nastawić się na długotrwałe stosowanie leków. Trądzik jest chorobą, której objawy mogą się utrzymywać przez wiele lat. A ponieważ dostępne leczenie jest wyłącznie objawowe, po odstawieniu leków problem może nawrócić.

Antybiotyki w leczeniu trądziku pospolitego

Antybiotyki doustne są stosowane w leczeniu cięższych postaci trądziku. Lekami z wyboru są tetracykliny – limecyklina, doksycyklina. W przypadku, gdy nie można zastosować tetracyklin – np. przy istniejącej nietolerancji leków z tej grupy – wdrażane są makrolidy. Antybiotyki działają przeciwbakteryjnie na P. acnes oraz zmniejszają stan zapalny skóry. W ten sposób wpływają na redukcję zmian skórnych. Trzeba jednak pamiętać o tym, że antybiotyki nie są wolne od skutków ubocznych. Mogą powodować nadwrażliwość na światło, stąd w trakcie ich stosowania nie zaleca się opalania, a przed wyjściem z domu należy zabezpieczyć skórę kremem z filtrem UV o wysokim współczynniku ochrony przeciwsłonecznej (SPF 30 lub 50). Antybiotyki doustne nie powinny być też stosowane zbyt długo, czyli powyżej 3 miesięcy, ze względu na ryzyko rozwinięcia się lekooporności. Dla wzmocnienia skuteczności antybiotyków często stosuje się je w skojarzeniu z innymi lekami, stosowanymi zewnętrznie, np. retinoidami miejscowymi.

Leczenie trądziku witaminą A: szanse i zagrożenia

Leczenie trądziku witaminą A, to precyzyjniej mówiąc, leczenie związkami organicznymi o budowie zbliżonej do witaminy A, czyli retinoidami. Najbardziej znana z nich jest izotretynoina. Jej działanie polega na:

• zmniejszaniu aktywności gruczołów łojowych,
• zapobieganiu powstawaniu zaskórników,
• hamowaniu rozwoju stanu zapalnego,
• zmniejszaniu kolonizacji przez P. acnes.

Lek ten działa zatem aż na cztery podstawowe zjawiska, leżące u podłoża trądziku: nadmiar łoju, zaskórniki, stan zapalny i namnażanie się bakterii P. acnes. Izotretynoina jest to silny lek na trądzik, który pomógł już wielu osobom, nawet w najcięższych przypadkach zmian trądzikowych. Skutecznie likwiduje zmiany trądzikowe i może zapobiegać ich bliznowaceniu. Zażywana jest w postaci kapsułek żelowych. Na efekty jej stosowania trzeba trochę poczekać, a leczenie trwa ok. 6 miesięcy lub czasami nawet i dłużej. Po tym czasie można spodziewać się całkowitego ustąpienia zmian trądzikowych. Co więcej, po zakończeniu prawidłowo prowadzonej kuracji u większości pacjentów efekty okazują się trwałe. Jest więc spora szansa, że po leczeniu izotretynoiną trądzik zostaje wyleczony na zawsze.

Niestety, mimo ogromnej skuteczności w leczeniu ciężkich postaci trądziku, izotretynoina może powodować skutki uboczne i przez to wiele osób obawia się po nią sięgnąć. Najczęściej efekty niepożądane są łagodne i mają postać np. bardzo suchej skóry ciała oraz przesuszonych ust. Tutaj także bardzo ważne jest stosowanie kremów intensywnie nawilżających, które zresztą wielu dermatologów dodatkowo zaleca, aby zmniejszyć nieprzyjemne odczucia podczas kuracji. Inne, poważniejsze skutki uboczne to: odchylenia parametrów laboratoryjnych, np. podniesione stężenie enzymów wątrobowych; poza tym choroby takie, jak depresja czy rzadziej występujące zapalenie wątroby lub trzustki.

Ponadto retinoidów nie mogą bezwzględnie stosować kobiety w ciąży lub planujące ciążę. Należy odczekać min. 2 lata od zakończenia leczenia do zajścia w ciążę, gdyż leki te mogą poważnie uszkadzać płód. Czy warto zatem zdecydować się na tak silny lek na trądzik, jak izotretynoina? Każdy powinien podjąć decyzję indywidualnie, biorąc pod uwagę wszelkie za i przeciw.

Skutki uboczne mogą wzbudzać obawy, ale przy prawidłowo prowadzonej terapii niekoniecznie muszą wystąpić, a te najpoważniejsze są rzadkie. Poza tym w trakcie leczenia pacjent pozostaje pod kontrolą lekarza i co pewien czas wykonuje szereg badań, które pozwalają wykryć ewentualne odchylenia od normy. W razie czego leczenie zawsze można przerwać, a po odstawieniu leku w większości przypadków skutki uboczne znikają.

Warto przy tym wziąć pod uwagę to, że nieleczony trądzik w ciężkiej postaci może znacznie obniżać jakość życia i prowadzić do depresji, jak również pozostawić po sobie trudne do usunięcia blizny. Na pewno też zanim podejmie się się decyzję o leczeniu, warto porozmawiać z lekarzem, aby rozwiać wszelkie wątpliwości.

Czym jest trądzik hormonalny?

Nieco inną odmianą trądziku od tej zwykłej i powszechnej postaci młodzieńczej jest trądzik hormonalny, związany z nieprawidłowym stężeniem hormonów (głównie męskich hormonów płciowych) we krwi. Dotyka on przeważnie kobiet po 25. roku życia. Aby skutecznie leczyć taki trądzik, badania hormonalne powinny być pierwszym krokiem, zanim rozpoczniemy jakąkolwiek terapię. Istotne jest bowiem ustalenie przyczyny zmian trądzikowych, aby dobrać skuteczny lek. W przypadku trądziku hormonalnego, oprócz konsultacji z dermatologiem, trzeba będzie również udać się do ginekologa, albo ginekologa endokrynologa. Jako lek na trądzik hormonalny zazwyczaj przepisywane są doustne środki antykoncepcyjne, w których skład wchodzi składowa estrogenowa i progestagen lub same progestageny (octan cyproteronu). Oprócz środków doustnych, wdrażane są też odpowiednie kremy i maści.

Leki to nie wszystko!

Nawet jeśli zdecydujemy się stosować leki na trądzik, pamiętajmy, że to nie wszystko, co powinniśmy zrobić. Bardzo ważna jest również odpowiednia pielęgnacja skóry, a zwłaszcza – regularne jej nawilżanie. Przesuszona skóra trądzikowa może bowiem zachowywać się zupełnie odwrotnie do tego, jakby mogłoby nam się wydawać. Zamiast oczyścić się z niedoskonałości, będzie miała skłonność do nadmiernego przetłuszczania się i co za tym idzie, powstawania zaskórników i wyprysków.

Dobre nawilżenie przy stosowaniu leków miejscowych takich, jak maści, żele czy też kremy, powinno być naturalną i rutynową praktyką. Jeśli nie stosujemy silnych leków na trądzik, które mocno wysuszają skórę, wystarczy lekkie serum nawilżające. Na przykład serum Sevolium – kosmetyk bazujący na naturalnych ekstraktach roślinnych i minerałach. Pomaga łagodzić wypryski i zapewnia uczucie nawilżenia. A przy tym reguluje aktywność gruczołów łojowych, dzięki czemu skóra się nie błyszczy.

Oprócz pielęgnacji, dobrze jest przyjrzeć się swojej diecie, czy na pewno odżywiamy się zdrowo. Niektóre produkty mogą bowiem nasilać powstawanie wyprysków. Cerze nie służy także niedobór snu, stres i nałogi. Warto więc zadbać o wprowadzenie zdrowych nawyków, aby wspomóc leczenie trądziku.

ZAMÓW SEVOLIUM
SERUM DO CERY TRĄDZIKOWEJ KUP TERAZ

Podsumowanie

Nieleczony trądzik może nieść za sobą bardzo poważne konsekwencje, w postaci m.in. blizn potrądzikowych, które mogą oszpecić twarz lub inne partie ciała. Dlatego, jeśli od dłuższego czasu zmagasz się z trądzikiem, który nie daje się wyleczyć domowymi sposobami oraz kremami i specyfikami bez recepty, koniecznie szukaj pomocy u specjalisty, który pomoże dobrać dla Ciebie najlepszy lek na trądzik.

Bibliografia

1. Szepietowski J, i in.: Trądzik zwyczajny: patogeneza i leczenie. Konsensus Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, Przegl Dermatol 2012, 99, 649-673
2. Gollnick H., Schramm M., Topical drug treatment in acne. Dermatology, 1998
3. Langner A., Postępowanie w trądziku zwykłym, 2007
4. Placek W., Romańska-Gocka K., Grzanka A., Leczenie miejscowe trądziku, 2011
5. Layton A.M., Thiboutot D., Bettolo V., Trądzik. Kompendium, 2018