Wypadanie włosów po chorobie i stresie: łysienie telogenowe

W skrócie

• Łysienie telogenowe pojawia się zwykle dwa, trzy miesiące po chorobie z gorączką, operacji lub silnym stresie.
• Włosy wypadają z całej głowy, a nie z jednego gładkiego ogniska.
• Gdy wyzwalacz minie, wypadanie zwykle słabnie w ciągu kilku miesięcy, a włosy odrastają.
• Odbudowa wyglądu fryzury trwa dłużej niż samo uspokojenie wypadania.

Kalendarz często nie zgadza się z intuicją

Więcej włosów na szczotce skłania do szukania przyczyny z ostatniego tygodnia: nowy szampon, zmiana fryzury, krótki wyjazd. Tymczasem w łysieniu telogenowym ważne wydarzenie było zwykle wcześniej. Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) opisuje zwiększone wypadanie, które pojawia się dopiero dwa, trzy miesiące po obciążeniu organizmu, na przykład po wysokiej gorączce, porodzie czy dużym stresie. Warto więc cofnąć się w kalendarzu, zanim przypiszesz problem ostatniemu zakupowi.

Telogen to faza spoczynkowa cyklu włosa. W łysieniu telogenowym większa liczba włosów przechodzi do tej fazy, a następnie wypada. Mieszki nie zostają przy tym zniszczone, dlatego włosy zwykle odrastają. To, czy w Twoim przypadku chodzi właśnie o ten proces, oceni jednak lekarz.

Dużo włosów po umyciu może niepokoić, zwłaszcza po dłuższej przerwie między myciami, dlatego porównuj tylko mycia w podobnych odstępach. Sama liczba włosów w odpływie nie pozwala postawić diagnozy. Przydatne jest za to zapisanie zwykłego rytmu pielęgnacji i tego, kiedy zaczęło się widoczne zwiększenie wypadania.

Co mogło poprzedzać zmianę

Łysienie telogenowe mogą wywołać choroby z gorączką, operacje, silny stres, restrykcyjne diety oraz niektóre leki. Brytyjska służba zdrowia (NHS) wskazuje też utratę masy ciała i niedobór żelaza jako możliwe przyczyny czasowej utraty włosów. Dermatolog zapyta o te czynniki podczas wywiadu.

Zapisz poważniejsze wydarzenia zdrowotne, zmiany masy i jedzenia oraz rozpoczęcie lub zakończenie stosowania leków. Listę preparatów pokaż lekarzowi, a ewentualną zmianę leku uzgodnij z nim, zamiast odstawiać go samodzielnie. Stres może też współwystępować z inną przyczyną, dlatego lekarz sprawdzi różne możliwości.

Nie zawsze da się wskazać jedno dramatyczne zdarzenie. Bywa, że wyzwalacz jest trudny do uchwycenia albo nakłada się kilka okoliczności. Powiedz lekarzowi także, jeśli poza wypadaniem nie zauważasz żadnych innych zmian.

Rozlane wypadanie a inne postacie utraty włosów

Łysienie telogenowe zwykle oznacza rozlane, równomierne przerzedzenie całej głowy. Ognisko bez włosów, postępujące cofanie linii włosów lub dolegliwości skóry głowy sugerują inne przyczyny i wymagają oceny lekarza. Różne procesy mogą też współistnieć, na przykład łysienie telogenowe może odsłonić początki łysienia androgenowego.

Lekarz ocenia przebieg i skórę głowy, a badania dobiera do wywiadu. Często sprawdza się morfologię, poziom żelaza i hormony tarczycy. Zapytaj, co ma wyjaśnić dane badanie i co zmieni jego wynik.

Jeśli trudno Ci zacząć rozmowę, skorzystaj z materiału o tym, co można poradzić na wypadanie włosów. Zdanie „od pewnego czasu wypada wyraźnie więcej, wcześniej była choroba” jest dobrym początkiem wywiadu.

Co robić między wizytami

Delikatne obchodzenie się z włosami pomaga nie dokładać uszkodzeń mechanicznych. Myj włosy jak zwykle, bo rezygnacja z mycia nie zatrzyma włosów, które są już w fazie wypadania. Unikaj za to mocnego pocierania, ciasnych upięć i gorącej stylizacji.

Pojedynczy nowy produkt łatwiej ocenić niż kilka wcierek, peeling i suplementy wprowadzone naraz. Zachowaj etykiety i zapisuj zmiany. Dobry szampon ma myć łagodnie i pielęgnować skórę głowy; jeśli obecny jest dobrze tolerowany, nie musisz go zmieniać.

Jeśli szukasz kosmetyków do pielęgnacji osłabionych włosów i skóry głowy, możesz sprawdzić zestaw Delpos, czyli szampon, płyn do skóry głowy i maskę. Kosmetyki poprawiają kondycję włosów, a samo wypadanie uspokaja się wtedy, gdy minie jego przyczyna.

Jedzenie i suplementy bez zgadywania

Jeśli wypadanie poprzedziła restrykcyjna dieta, powiedz o tym lekarzowi. Oceni on, czy potrzebne są badania na niedobory, na przykład żelaza. Suplementy wprowadzaj w porozumieniu z lekarzem lub farmaceutą, a nie na własną rękę.

W artykule o witaminach przy wypadaniu włosów znajdziesz więcej o tym częstym pytaniu. Przed konsultacją spisz pełne nazwy preparatów, także mieszanek na włosy i paznokcie, bo dwa różne opakowania mogą zawierać te same składniki. Większa ilość nie przynosi większej korzyści, a nadmiar niektórych składników, np. selenu czy witaminy A, może nawet nasilić wypadanie.

Jak czekać na odrost

AAD opisuje, że po ustaniu czynnika wyzwalającego wypadanie zwykle słabnie w ciągu sześciu do dziewięciu miesięcy, a włosy stopniowo odzyskują dawną gęstość. Krótkie odrastające włosy nie dają od razu tej samej objętości co dawna długość, więc fryzura potrzebuje więcej czasu.

Zachowaj porównywalne zdjęcia i ustal z lekarzem termin kontroli. Kosmetyki mogą poprawić kondycję włosów, ale nie odtworzą gęstości fryzury. Więcej o preparatach nakładanych na skórę znajdziesz w tekście o wcierkach i ich stosowaniu.

Co zapisać na kontrolę

Na wizytę przygotuj:

• datę początku nasilonego wypadania i zdjęcia fryzury z wcześniejszego okresu,
• informacje o chorobach, zmianie masy, diecie i obciążających wydarzeniach,
• pełną listę leków oraz suplementów,
• pytanie o zakres badań i termin ponownej oceny.

W notatce oddziel ilość włosów po myciu od zmiany wyglądu przedziałka. Pierwsza obserwacja dotyczy wypadania, druga widocznej gęstości, a nie muszą poprawiać się jednocześnie. Nowe zdjęcia przedziałka wykonuj w podobnym świetle.

Kiedy do lekarza

Skonsultuj utratę włosów, jeśli niepokoi Cię jej zakres lub przebieg albo jeśli wypadanie trwa dłużej niż pół roku. Szczególnie powiedz o nagłych ogniskach bez włosów, bólu, nasilonym stanie zapalnym skóry głowy albo innych dolegliwościach, takich jak duże zmęczenie czy kołatanie serca.

Powiedz też, jeśli liczenie włosów zajmuje znaczną część dnia, unikasz mycia z lęku albo utrata włosów wpływa na relacje. NHS zwraca uwagę na obciążenie emocjonalne związane z utratą włosów, a samopoczucie to ważna część rozmowy z lekarzem.